Yvar financieel |
|
|
Welkom op Yvar financieel,
rubriek vergeten pensioenen
vergeten pensioenen nieuws: 
Aedes magazine 15 september 2004 'De volgorde in de Grote Beweging is verkeerd'
Wat verwachten we nou eigenlijk van woningcorporaties als maatschappelijke ondernemingen? Staf Depla, PvdA-Tweede-Kamerlid en woordvoerder wonen vindt het tijd om daarover nu eerst eens spijkers met koppen te slaan. Er zijn afspraken nodig over de bestemmingsplicht en het bestemmingsrecht van het maatschappelijk vermogen. Depla: 'En geef belanghouders zeggenschap over de beleidskeuzes en de prestaties van woningcorporaties.'
Tekst: Margriet Pflug Als het gaat om het beleid voor de oude wijken en het wonen dan beschouwt PvdA-Tweede-Kamerlid Staf Depla het eerste jaar van het kabinet Balkenende-II als een verloren jaar. Depla ziet weinig terug van het gevoel van urgentie dat er was na de verkiezingen van 2002. Depla: 'De mensen in de steden hadden we in de kou laten staan. Het moest allemaal anders. Vooral in de oude stadswijken waar alle problemen samenkomen rondom integratie en veiligheid. En dan maakt het huidige kabinet de keus om op de steden juist ontzettend te bezuinigen. Dat kan ik niet rijmen. Voor de sociale pijler van het grote stedenbeleid is nog maar de helft over. Van het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (isv) gaat 30 procent af. Er wordt bezuinigd op de huursubsidie. Als ik nu mensen in die buurten spreek krijg ik te horen: 'Even was er aandacht, maar nu zijn we weer vergeten.' En in Den Haag schiet het gevoel van 'wij weten wel wat goed is voor de mensen' weer wortel. Het kabinet is vooral bezig met de begroting en niet met de problemen in die buurten.' 'Niemand heeft mij er nog van kunnen overtuigen dat er door huurverhogingen meer woningen komen' Depla is zelf nog zoekende hoe het dan wel moet. In de PvdA werkt hij aan een alternatief plan voor het huurbeleid. Dat is ook input voor de PvdA-projectgroep Wonen die in oktober van start gaat. Depla: 'Niemand heeft mij er nog van kunnen overtuigen dat er door huurverhogingen meer woningen worden gebouwd.' Wat is er volgens u dan wel nodig om de bouwproductie op stoom te krijgen?
'De volgorde in de Grote Beweging is verkeerd. Alle energie is gaan zitten in het huurbeleid en de bezuinigingen op de huursubsidie. Op de andere dossiers van de Grote Beweging is nog niks gebeurd. Ten onrechte, vind ik. Kijk, je kan wel tegen woningcorporaties zeggen: u moet bouwen. Maar als ze de grond niet hebben, dan kan je hoog of laag springen. Woningcorporaties werken niet alleen. Als die te maken hebben met een gemeentelijk apparaat dat niks voor elkaar bokst, dan sta je ook met lege handen. En dan zijn er nog de trage procedures, de isv-bezuinigingen. 'Maak afspraken over wat we verwachten van woningcorporaties als maatschappelijke ondernemingen' Ik snap best dat woningcorporaties in de huren meer differentiatieruimte nodig hebben. Dat zie je hier in Utrecht ook. Het is heel slim om bij wijze van spreken de huren voor nieuwe huurders in Kanaleneiland te verhogen en in Lunetten wat te verlagen. Net zoals dat corporaties voor bepaalde wijken eisen moeten kunnen stellen aan nieuwe bewoners, mits gesanctioneerd door de gemeenteraad. Dat zijn efficiënte instrumenten om de leefbaarheid te vergroten. Efficiënter dan sloop en nieuwbouw. Dat soort ruimte mag er best komen, moet er zelfs komen. Meer ruimte in het huurbeleid is echter wel heel iets anders dan hogere algemene huurverhogingen. Maar wat verwachten we nou eigenlijk van woningcorporaties als maatschappelijke ondernemingen? Het is tijd dat we daarover spijkers met koppen slaan. Als je als overheid en woningcorporaties losser van elkaar wil komen te staan, dan moet je ook zakelijker worden. Niet eerst het huurbeleid regelen en tegen elkaar zeggen dat de rest later wel komt. Nee, eerst het afsprakenkader bbsh (Besluit Beheer Sociale Huurwoningen) regelen. Daarbinnen krijgen woningcorporaties dan ruimte om te ondernemen.' De PvdA zal nooit accepteren dat de banden tussen woningcorporaties en de politiek volledig worden doorgesneden in ruil voor 250 miljoen euro per jaar. Als we weer in de regering komen zullen we dit soort afspraken niet respecteren.' 'Geef belanghouders meer zeggenschap' Minister Dekker is bezig met een herziening van dat bbsh. In februari diende u een motie in waarin u vroeg om bij die herziening als vertrekpunt te kiezen de vergroting van niet-vrijblijvende zeggenschap van bewoners, maatschappelijke organisaties en gemeenten over de prestaties van woningcorporaties. Wat heeft u daarbij voor ogen?
'Ik vind dat de maatschappelijke omgeving van woningcorporaties meer zeggenschap moet krijgen over de beleidskeuzes van corporaties. Welke prioriteiten moet een woningcorporatie stellen? Presteren ze naar behoren? Om dat soort vragen gaat het. Bewoners, gemeenten, zorginstellingen en andere belanghouders moeten ook tot dat soort zeggenschap in staat gesteld worden. Wat mij betreft met uiterste consequentie de mogelijkheid om het management van een woningcorporatie naar huis te sturen.
In welke vorm dat gegoten moet worden weet ik nog niet. Je moet regelen dat de juiste mensen over de juiste onderwerpen meepraten. Bewoners moeten iets te zeggen hebben over beheer, maar bijvoorbeeld niet over aard en locatie van plannen waarin een woningcorporatie vermogen steekt. Eigenlijk zijn keiharde prestatieafspraken nodig, niet alleen met gemeenten maar met alle denkbare belanghouders afzonderlijk, met bewonersorganisaties, met zorginstellingen, met organisaties voor de opvang van dak- en thuislozen. En ook het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (cfv) moet nagaan of een woningcorporatie het allemaal wel zo efficiënt mogelijk doet. Aan de andere kant moet het ook weer niet zo zijn dat een directeur-bestuurder straks met tien verschillende clubs prestatieafspraken moet maken. Hoe dat te regelen, daar ben ik nog niet uit.
In Den Haag moeten we in elk geval het raamwerk van spelregels bepalen. De precieze invulling op lokaal of regionaal niveau moeten we daarin niet willen regelen. Utrecht is Eerbeek niet, Bos en Lommer is Kanaleneiland niet.' Wat vindt u dat er in het bbsh en dus op landelijk niveau geregeld zou moeten worden?
'Om dat uit te zoeken heb ik samen met cda-Tweede-Kamerlid Bas Jan van Bochove een voorstel ingediend voor een parlementair onderzoek naar de lessen uit de ontstaansgeschiedenis en het functioneren van het bbsh. Daarin betrekken we ook de ervaringen in andere sectoren waar private ondernemingen maatschappelijke taken verrichten en de nieuwe ontwikkelingen in het denken over de positionering van maatschappelijke ondernemingen. Met het onderzoek willen we ons als Kamer goed voorbereiden om de wijzigingsvoorstellen van de minister voor het bbsh te kunnen beoordelen.
Als ik enkele contouren schets dan zou om te beginnen het financieel toezicht bij het cfv moeten. Dat moet landelijk en hard, want het gaat tenslotte om grote bedragen.
Verder moeten we regelen dat er goede informatie beschikbaar is over de prestaties van woningcorporaties. Een jaarverslag alleen is daarvoor niet genoeg. Een terugkerende onafhankelijke en verplichte visitatie is daarvoor een goed instrument. De resultaten daarvan zouden openbaar gemaakt moeten worden. In de zorg en het onderwijs gebeurt dat nu ook. De indicatoren en prestatiemetingen van het cfv moeten ook openbaar worden. Dat stelt belanghouders in staat woningcorporaties aan te spreken op prestaties.
En het is helemaal niet de bedoeling om overal in Nederland evenveel geld per woning te besteden aan een buurtconciërge. Maar een wethouder of buurtbewoner moet dat wel terug kunnen vinden en op basis daarvan uitleg kunnen vragen. Verder zou er een onafhankelijke arbitragecommissie in het leven geroepen moeten worden. Die doet een bindende uitspraak in het geval dat partijen die recht van spreken hebben het niet eens worden over wie wat moet betalen. Juist in dat soort situaties zit vaak de vertraging in de woningbouw.
En ten slotte moeten we in het nieuwe bbsh afspreken wat het speelveld van woningcorporaties is: de bestemmingsplicht en het bestemmingsrecht van hun maatschappelijk vermogen. Waar mogen woningcorporaties op aangesproken worden en binnen welke grenzen zijn woningcorporaties vrij om hun eigen beleid te voeren? Dat is nu nog onduidelijk geregeld. Er zijn verschillende opvattingen over wat je van woningcorporaties mag verwachten. In de branche is daar ook veel discussie over. Ik vind dat woningcorporaties niet te veel in een keurslijf opgesloten moeten worden. Meer risico nemen? Prima. Maar dan moet je wel afspraken maken over de condities waaronder. Bijvoorbeeld criteria opstellen waaraan het intern toezicht moet voldoen.' 'Meer ruimte in het huurbeleid moet er komen' Op het moment zijn op verschillende niveaus standpunten en adviezen in voorbereiding over de maatschappelijke onderneming. ez bracht dit jaar het rapport Public Governance en maatschappelijke ondernemingen uit, de wrr en de ser werken aan adviezen. In welke richting beweegt de PvdA-visie als het gaat om de relatie tussen overheid, maatschappelijke ondernemingen zoals woningcorporaties en burgers? 'Vroeger was het of markt of overheid. De PvdA was vaker voor de overheid. Toch hebben ook wij _ samen met het cda _ onze roots in die maatschappelijke ondernemingen. Onder het motto van de maatschappelijk onderneming kiest het cda voor de benadering: laat ze het samen maar regelen. Binnen de PvdA zijn wij meer op zoek naar hoe de macht van de bewoners en de lokale overheid is te versterken om zo de maatschappelijke verankering van die ondernemingen beter vorm te geven. In de PvdA-werkgroep Zorg is precies dezelfde discussie gaande. Welke ruimte geef je aan de markt en hoe organiseer je cliëntenbelangen.
Hoe dat moet? Als we het wisten hadden we het al opgeschreven. Binnen de PvdA is Steven de Waal een van de denkers op dit punt. Maar tot voor kort kon hij hierover bij andere politieke partijen meer kwijt dan bij ons.' U kijkt geregeld bij woningcorporaties in de keuken. Tegen de achtergrond van die praktijkkennis: hoe kijkt u aan tegen de rol van woningcorporaties als maatschappelijke ondernemingen?
'Corporaties zijn bijzondere clubs. Ze zijn heel laagdrempelig: mensen weten ze te vinden. Woningcorporaties kunnen ook heel gemakkelijk dwarsverbanden leggen met zorg, met woonoverlast, met de politie. Het heeft mijn voorkeur dat woningcorporaties niet alleen maar huisbaas zijn, maar ook een belangrijke spil zijn als het gaat om de leefbaarheid. Daar zijn soms andere dingen voor nodig dan alleen maar vastgoedboer zijn. Ze zouden een hoop dingen in gang kunnen zetten, zonder dat ze nou meteen alles van iedereen overnemen.
In de praktijk bewegen de koplopers in de branche zeker in die richting. Maar er is ook een grote groep corporaties die naar mijn mening onvoldoende beweegt. Maar die tempoverschillen zie je in elke branche. Voor mij hoeven ook niet alle corporaties hetzelfde te zijn. 'Woningcorporaties moeten regionaal verankerd zijn' Ik vind wel dat corporaties regionaal verankerd moeten zijn. Ik vraag me echt af wat de meerwaarde is van corporaties die op heel veel verschillende locaties in Nederland actief zijn. Ik vind dat we in corporatieland achter de feiten aanlopen met al die fusies. In de zorg en het onderwijs komen we nu weer terug van die schaalvergrotingen. 'Echte ondernemers kunnen failliet gaan, corporaties niet en dat is maar goed ook!' Het maatschappelijke van het ondernemerschap zit voor woningcorporaties wat mij betreft in het leefbaar houden van buurten. Het zit 'm in afspraken maken met de omgeving over de te leveren diensten en prestaties. En het ondernemen zit 'm in doen wat de samenleving vraagt en dat op een zo efficiënt mogelijke manier. Ik zie niks in het pleidooi van Aedes-voorzitter Willem van Leeuwen om corporatiedirecteuren te zien als vastgoedondernemers. Echte ondernemers kunnen failliet gaan. Corporaties niet. En dat is maar goed ook!' Staf Depla (1960) is sinds 30 januari 2003 lid van de Tweede-Kamerfractie van de PvdA. Hij was eerder Tweede-Kamerlid van 4 oktober 2000 tot 23 mei 2002. Voor zijn Kamerlidmaatschap was hij achtereenvolgens werkzaam bij de vereniging voor jonge ondernemers in de land- en tuinbouw, het ministerie van vrom, Rijkswaterstaat en de Dienst landelijke Gebieden. In de Kamer houdt hij zich bezig met wonen, oude wijken, pensioenen en het bestrijden van bureaucratie.
Voor meer informatie over vergeten pensioenen adviseren wij u de site:
huis hypotheek te bezoeken.Terug naar Yvar financieel